آیا برای حفظ ارزش پساندازتان به سراغ خرید طلا رفتهاید؟ خوب است بدانید از سال ۱۴۰۴، قانون جدید مالیات طلا به تصویب رسیده و ممکن است روی تصمیمات خریدوفروش شما تاثیر بگذارد. در این مطلب از تکنوگلد قصد داریم به زبان ساده توضیح دهیم که مالیات بر عایدی سرمایه طلا چیست، چه کسانی باید بپردازند و چه افرادی از این مالیات فروش طلا معاف هستند تا بتوانید با اطمینان بیشتری در بازار طلا فعالیت کنید.
مالیات بر عایدی سرمایه طلا CGT چیست؟
وقتی شما یک دارایی مثل طلا یا ملک را خریداری میکنید و پس از مدتی با قیمتی بالاتر از خرید بهفروش میرسانید، تفاوت قیمت طلا در خرید و فروش را «عایدی سرمایه» مینامند. دولت این سود را بهعنوان یک نوع درآمد در نظر میگیرد که باید مشمول مالیات شود؛ چراکه معتقد است این درآمد حاصل از نوسانات بازار است، نه فعالیت تولیدی.
مالیات بر عایدی سرمایه طلا (Capital Gains Tax) یا همان CGT روی کل مبلغ فروش اعمال نمیشود، بلکه تنها بر اختلاف میان قیمت خرید و فروش محاسبه میگردد. نام رسمی این قانون در مجلس شورای اسلامی «قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی» است که نشان میدهد هدف اصلی آن کنترل معاملات سفتهبازانه است.
این قانون از دسته مالیاتهای مستقیم بوده و دولت با وضع آن قصد دارد از دلالان طلا و کسانی که صرفا برای کسب سود کوتاهمدت وارد بازار میشوند جلوگیری کند. به همین دلیل مالیات فروش طلا بهگونهای طراحی شده که فروشندگان حرفهای یعنی طلافروشان از این قانون مستثنی هستند و تنها افراد حقیقی بالای ۱۸ سال که بهصورت سوداگرانه خریدوفروش میکنند، مشمول آن میشوند.
همچنین بخوانید: روش های سرمایه گذاری در طلا: معرفی 8 تا از بهترین روش ها
چه افرادی باید مالیات بر عایدی سرمایه طلا بدهند؟
اصلیترین سوال این است که مرز میان یک سرمایهگذار معمولی و یک سوداگر کجاست؟ قانونگذار بهدنبال شناسایی افرادی است که با خریدوفروش مکرر و در بازههای زمانی کوتاه، باعث بیثباتی بازار میشوند. پس کسی که طلا را برای جهیزیه یا سرمایهگذاری شخصی بلندمدت میخرد، در دایره این قانون قرار نمیگیرد.
برای اجرای شفاف قانون جدید مالیات طلا، زیرساخت مهمی به نام سامانه مودیان ایجاد شده و طبق مقررات، تمامی معاملات طلا باید از طریق صورتحسابهای الکترونیکی و ثبت در سامانه مودیان انجام شود. سازمان امور مالیاتی ۲۰ ماه فرصت برای آمادهسازی این زیرساخت را در نظر گرفته است.
موارد مشمول پرداخت مالیات:
- افراد حقیقی بالای ۱۸ سال که بیش از ۲۰۰ گرم طلای ۱۸ عیار در یک دوره ۵ ساله به فروش میرسانند.
- کسانی که طلا را با هدف کسب سود کوتاهمدت و نه مصرف شخصی خریداری میکنند.
- معاملاتی که از طریق طلافروشان بدون پایانه الکترونیکی انجام شده و صورتحساب رسمی صادر نمیشود.
- فروشندگانی که در بازههای زمانی کوتاه (کمتر از یک سال) اقدام به خریدوفروش میکنند.
چه افرادی از مالیات بر عایدی سرمایه معاف هستند؟
یکی از نگرانیهای اصلی در ابتدا این بود که این مالیات فشار زیادی به خانوارها وارد کند، اما قانونگذار سقف معافیتهای گستردهای را پیشبینی کرده تا خریداران خرد آسیب نبینند.
معافیت خانوار تا ۵ برابر درآمد سالانه: بر اساس ماده ۸۴ قانون مالیاتهای مستقیم، عایدی حاصل از فروش داراییها تا پنج برابر معافیت سالانه حقوق در یک دوره پنجساله مشمول مالیات نمیشود. برای سرپرستان خانوار این عدد به شش برابر افزایش مییابد که نشان میدهد خانوادهها میتوانند معاملات معمول خود را بدون نگرانی از مالیات انجام دهند.
معافیت ۲۰۰ گرم طلای ۱۸ عیار: اگر شما در پنج سال گذشته از این معافیت استفاده نکرده باشید، میتوانید تا این مقدار طلا بفروشید و مالیات بر عایدی سرمایه طلا پرداخت نکنید.
طلای زینتی تا ۱۵۰ گرم: طلاهای زینتی که شما برای استفاده شخصی نگهداری میکنید تا سقف ۱۵۰ گرم برای هر فرد از شمول مالیات خارج هستند.
معاملات از طریق صندوقهای سرمایهگذاری: دولت برای تشویق به تورمزدایی از نقدینگی و هدایت آن به بازار سرمایه، معاملات انجامشده از طریق صندوقهای طلا و گواهی سپرده شمش طلا را بهطور کامل معاف کرده است. این یعنی اگر به جای خرید فیزیکی طلا در بورس کالا معامله کنید، هیچ نوع مالیات فروش طلا پرداخت نخواهید کرد.
همینطور بخوانید: بهترین روش سرمایه گذاری بلند مدت در طلا: 6 راه سودآور
طلافروشان و فروشگاههای مجاز: کسبوکارهای رسمی طلافروشی که دارای پروانه کسب هستند از شمول این قانون خارجاند؛ چون فعالیت آنها تجاری است، نه سوداگری.
نرخ مالیات بر عایدی سرمایه طلا و نحوه محاسبه آن
یکی از مهمترین نکاتی که باید درباره مالیات بر عایدی سرمایه بدانید این است که نرخ آن ثابت نیست و به مدت زمانی که شما طلا را نگهداری کردهاید بستگی دارد. هرچه طلای خود را بیشتر نگهداری کنید، درصد مالیات کمتری خواهید پرداخت.
نرخهای مالیات بر اساس مدت نگهداری:
- نگهداری کمتر از یک سال: ۳۰ درصد از سود
- نگهداری یک تا دو سال: ۲۰ درصد از سود
- نگهداری بیش از دو سال: ۱۰ درصد از سود
- نگهداری بیش از پنج سال: ۵ درصد از سود
قانون جدید مالیات طلا طراحی شده تا کسانی که طلا را برای نگهداری بلندمدت و حفظ ارزش دارایی خریداری میکنند تشویق شوند و در مقابل، خریدوفروشهای سریع که بازار را نوسانی میکند با نرخ بالاتری مشمول مالیات فروش طلا شود. این سیستم پلکانی و معکوس طراحی شده که با گذشت زمان بار مالیاتی کاهش مییابد.
برای مثال فرض کنید در سال ۱۴۰۲ مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان طلا خریدهاید و در سال ۱۴۰۳ آن را ۱۵۰ میلیون تومان فروختهاید؛ عایدی شما ۵۰ میلیون تومان است. چون مدت نگهداری کمتر از یک سال بوده، باید ۳۰ درصد یعنی ۱۵ میلیون تومان مالیات بر عایدی سرمایه طلا بپردازید. اما اگر همین طلا را سه سال نگه میداشتید، تنها ۱۰ درصد یعنی ۵ میلیون تومان مالیات میپرداختید.
نحوه محاسبه مالیات فروش طلا (گامبهگام)
- تعیین قیمت خرید: قیمتی که در زمان خرید پرداخت کردهاید را یادداشت کنید. (باید فاکتور رسمی داشته باشید.)
- تعیین قیمت فروش: مبلغی که طلا را با آن به فروش رساندهاید.
- محاسبه عایدی: قیمت فروش منهای قیمت خرید را حساب کنید.
- تشخیص مدت نگهداری: مشخص کنید طلا را چند سال نگه داشتهاید تا نرخ مالیات مشخص شود.
- اعمال نرخ مالیات: عایدی را در نرخ مالیات مربوطه ضرب کنید.
- کسر معافیتها: اگر مشمول سقف معافیت هستید، آن را از مبلغ نهایی کسر کنید.
- پرداخت: مبلغ نهایی را از طریق ثبت در سامانه مودیان و طلافروش مجاز پرداخت کنید.
جزئیات قانون جدید مالیات طلا و CGT
قانون مالیات طلا که با عنوان رسمی «قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی» شناخته میشود، یکی از مهمترین تحولات اقتصادی سال ۱۴۰۴ است. این قانون بعد از سالها مباحث کارشناسی و بررسیهای متعدد، سرانجام در تاریخ ۸ تیر ۱۴۰۴ در صحن علنی مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و نمایندگان مجلس آن را با اکثریت آرا تایید کردند.
همچنین بخوانید: 5 فرمول ساده برای سود بردن در بازار طلا
پس از تصویب مجلس، این طرح در تاریخ ۳۱ تیر ۱۴۰۴ به شورای نگهبان ارسال و مورد بررسی قرار گرفت و خوشبختانه بدون ایراد تایید شد. سپس رئیس مجلس در تاریخ ۱۴ مرداد همان سال این قانون را رسما به رئیسجمهور ابلاغ کرد تا مراحل اجرایی آن آغاز شود. در نهایت رئیسجمهور در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۴۰۴ مالیات بر عایدی سرمایه طلا را برای اجرا به تمامی وزارتخانههای مرتبط، سازمان امور مالیاتی و دستگاههای اجرایی ابلاغ نمود.
طبق این قانون داراییهایی همچون طلا، ارز، خودرو و املاک مشمول مالیات میشوند. هرچند قانون در سال ۱۴۰۴ به تصویب رسیده، اما اجرای عملی آن منوط به تدوین آییننامههای اجرایی و آمادهسازی زیرساختهای فنی است. به همین دلیل پیشبینی میشود اولین مالیاتهای عایدی سرمایه از سال ۱۴۰۵ اخذ شود و تا آن زمان فرصت کافی برای راهاندازی سامانههای الکترونیکی و آموزش طلافروشان و مردم فراهم باشد.
تاثیر مالیات بر عایدی سرمایه بر بازار طلا
اگرچه قانون جدید مالیات طلا با هدف ساماندهی بازار طراحی شده، اما اجرای آن میتواند چالشهایی را نیز به همراه داشته باشد که باید به آنها توجه کرد.
همینطور بخوانید: قانون خرید و فروش طلا در سال 1404
- انتقال معاملات به بازار غیررسمی: برخی کارشناسان نگران هستند که با سختگیری در مالیات فروش طلا، بخشی از معاملات به پستوهای غیررسمی و بدون فاکتور کوچ کند که این موضوع میتواند شفافیت بازار را کاهش دهد و هدف اصلی قانون را خنثی کند.
- فشار تورمی بر سرمایهگذاران: در اقتصادی که نرخ تورم سالانه بالای ۴۰ درصد است، بخشی از عایدی ظاهری در واقع سود واقعی نیست، بلکه ناشی از کاهش ارزش پول ملی است. اگر مالیات بر عایدی سرمایه طلا بدون در نظر گرفتن تورم محاسبه شود، عملا از تورم مالیات گرفته میشود که انتقاد کارشناسی به همراه دارد.
- مهاجرت نقدینگی به رمزارزها: چنانچه نظارت و اخذ مالیات بر طلا سختگیرانه باشد درحالیکه بر رمزارزها (بهدلیل دشواری کنترل) اعمال نشود، ممکن است سرمایههای خرد به سمت داراییهای دیجیتال کوچ کنند که خود مسائل جدیدی ایجاد میکند.
- فشار بر دلالان طلا و واسطهها: با استقرار کامل سامانههای الکترونیکی، فعالیت واسطهها و دلالان غیررسمی سختتر خواهد شد و این موضوع میتواند در کوتاهمدت باعث اعتراض برخی فعالان بازار شود.
جمعبندی
بازار طلا در ایران همواره یکی از امنترین گزینهها برای حفظ ارزش پسانداز بوده و با تصویب قانون جدید مالیات طلا و اجرای مالیات بر عایدی سرمایه طلا، شرایط بازی تغییر کرده است. سرمایهگذاران باید بدانند که سود حاصل از مالیات فروش طلا مشمول نرخهای متفاوتی است که به مدت نگهداری بستگی دارد. خوشبختانه سقف معافیتهای پیشبینیشده بهگونهای است که خریداران خرد و خانوارها تحت فشار قرار نگیرند.
اگر بهدنبال سرمایهگذاری امن و شفاف در طلا هستید، پلتفرم تکنوگلد این امکان را به شما میدهد تا با خیالی آسوده و بدون دغدغه مالیاتهای سنگین، طلای آب شده خریداری کنید و از مزایای معافیتهای قانونی بهرهمند شوید.
سوالات متداول
مالیاتی است که دولت بر سود حاصل از خریدوفروش طلا وضع میکند. این مالیات فقط روی تفاوت قیمت خرید و فروش محاسبه میشود و نرخ آن بین ۵ تا ۳۰ درصد بسته به مدت نگهداری متغیر است.
افراد بالای ۱۸ سال که بیش از ۲۰۰ گرم طلای ۱۸ عیار در یک دوره پنجساله به فروش میرسانند و از سقف معافیتهای پیشبینیشده عبور کنند، مشمول این مالیات میشوند. طلافروشان و معاملات از طریق صندوقهای طلا معاف هستند.
با فرمول ساده: (قیمت فروش منهای قیمت خرید) ضربدر نرخ مالیات. نرخ مالیات بسته به مدت نگهداری از ۵ تا ۳۰ درصد متغیر است و هرچه طلا را بیشتر نگه دارید، نرخ کمتر میشود.
مدتها بود دنبال یه توضیح ساده و قابل فهم درباره قانون جدید مالیات بر عایدی سرمایه طلا میگشتم. این مقاله هم از نظر حقوقی دقیق بود هم از نظر کاربردی. مخصوصاً توضیح معافیتها خیلی به تصمیمگیری کمک میکنه.