بازارهای مالی جهانی شبیه به یک شبکه پیچیده و بههم پیوسته عمل میکنند که نوسان در یکی، میتواند امواج تغییر را به دیگری منتقل کند. در این میان درک تاثیر قیمت نفت بر طلا برای سرمایهگذاران و افرادی که بهدنبال حفظ ارزش داراییهای خود هستند، اهمیتی حیاتی دارد.
نفت بهعنوان خون در رگهای اقتصاد صنعتی، و طلا بهعنوان یک دارایی امن، دو مهرهی کلیدی در شطرنج اقتصاد جهانی محسوب میشوند. بسیاری از تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که افزایش بهای انرژی، اغلب محرکی برای رشد قیمت فلزات گرانبهاست. این مسئله معمولا از طریق تورم انرژی و تاثیر آن بر هزینههای تولید خود را نشان میدهد.
شناخت دقیق این مکانیزمها به شما کمک میکند تا در تلاطمهای بازار، تصمیمات هوشمندانهتری بگیرید و رفتار آیندهی قیمتها را با دقت بیشتری پیشبینی کنید. همراه تکنوگلد باشید تا با رابطه طلا و نفت و نحوه تاثیرشان روی یکدیگر دقیقتر آشنا شویم.
تاثیر قیمت نفت بر طلا | تاثیر گرانی انرژی بر صعود قیمت طلا
در مباحث مربوط به پیشبینی آیندهی بازارها، سوال اصلی این است که آیا واقعا تغییرات نفت میتواند مسیر طلا را مشخص کند؟ پاسخ کوتاه این است که بله؛ اما این رابطه همیشه خطی و ساده نیست.
تحقیقات و دادههای بلندمدت نشان میدهند که یک همبستگی نفت و طلا بهصورت مثبت وجود دارد؛ به این معنی که در بسیاری از بازههای زمانی با گران شدن نفت، طلا نیز روند صعودی به خود میگیرد.
همچنین بخوانید: مالیات طلا ۱۴۰۴ | فرمول محاسبه مالیات طلا
این همبستگی مثبت ناشی از عواملی است که بر هر دو بازار اثر میگذارند؛ عواملی مانند تورم جهانی و ارزش دلار آمریکا. زمانی که نفت گران میشود، هزینههای زندگی و تولید بالا میرود و سرمایهگذاران برای فرار از کاهش قدرت خرید پول، به طلا پناه میبرند. با این حال باید توجه داشت که این یک قانون همیشگی نیست و شرایط خاص اقتصادی میتواند این معادله را برهم بزند.
نگاهی به رابطه نفت و طلا در طول تاریخ
برای درک بهتر تاثیر قیمت نفت بر طلا، باید نگاهی به تاریخچه قیمتی این دو دارایی بیندازیم. ابزاری بهنام «نسبت طلا به نفت» یا Gold-to-Oil Ratio وجود دارد که نشان میدهد با یک اونس طلا، چند بشکه نفت میتوان خرید. بررسی این نسبت در دهههای گذشته حقایق جالبی را آشکار میکند.
در دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی، ثبات نسبی در اقتصاد جهان باعث شده بود که این نسبت عددی پایدار و بین ۱۱ تا ۱۳ باشد. اما از دهه ۱۹۸۰ به بعد و با آزادسازی نرخها، نوسانات شدیدی بین ۶ تا ۴۰ واحد تجربه شد. یک مثال تاریخی از همگرایی این دو بازار، دهههای ۱۹۷۰ و ۲۰۰۰ و همچنین سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۶ است که هر دو کالا همزمان صعود کردند.
اما همیشه داستان به این شکل نبوده است. یکی از عجیبترین دورهها مربوط به سال ۲۰۲۰ و همهگیری کرونا بوده که در آن سال بهدلیل قرنطینههای جهانی و سقوط تقاضا برای سوخت، قیمت نفت بهشدت کاهش یافت؛ اما در مقابل طلا بهعنوان یک پناهگاه امن، رکوردهای قیمتی جدیدی ثبت کرد. این واگرایی باعث شد نسبت طلا به نفت به عدد بیسابقه ۹۱.۱ برسد که نشاندهنده اوج همبستگی نفت و طلا بهصورت معکوس در شرایط بحرانی بود.
تاثیر قیمت نفت بر طلا چگونه است؟
رابطه میان این دو دارایی استراتژیک، تکبعدی نبوده و تحتتاثیر مجموعهای از مولفههای کلان اقتصادی شکل میگیرد. اگر بخواهیم دقیقتر بررسی کنیم که همبستگی نفت و طلا از چه کانالهایی اتفاق میافتد، باید چهار عامل اصلی را زیر ذرهبین قرار دهیم:
همینطور بخوانید: صندوق درآمد ثابت یا طلا؟ | مقایسه برای دوران رکود
- تورم
- ارزش دلار
- وضعیت رشد اقتصادی
- تنشهای سیاسی
هرکدام از این موارد میتوانند باعث شوند که این دو دارایی گاهی دوشادوش هم حرکت کنند و گاهی مسیرشان از هم جدا شود. در ادامه این عوامل و تاثیرشان روی قیمت طلا را دقیقتر بررسی میکنیم.
1-تاثیر گرانی نفت بر تورم جهانی و افزایش تقاضای طلا
یکی از مستقیمترین راههایی که نفت بر طلا اثر میگذارد، از طریق ایجاد تورم است. نفت یک نهادهی تولیدی است و افزایش قیمت آن مستقیما هزینههای حملونقل و تولید کالاها را بالا میبرد. این پدیده که میتوان از آن بهعنوان تورم انرژی یاد کرد، باعث افزایش سطح عمومی قیمتها در جامعه میشود.
همینطور بخوانید: سامانه جامع تجارت طلا چیست؟ | مزایا ثبت معاملات
جروم پاول (رئیس فدرال رزرو) اشاره کرده که هر ۱۰ دلار افزایش در قیمت نفت میتواند حدود ۰.۲ درصد به تورم اضافه کند و زمانی که تورم انرژی و هزینهها بالا میرود، قدرت خرید پول نقد کاهش مییابد. در این شرایط سرمایهگذاران هوشمند برای حفظ ارزش ثروت خود بهسمت داراییهای امن مانند طلا هجوم میآورند. بنابراین نفت گران میشود، تورم ایجاد میکند و طلا بهعنوان پوشش تورمی گران خواهد شد.
2-نقش دلار آمریکا در همبستگی نفت و طلا
عامل مشترک دیگری که نقش پررنگی در تاثیر قیمت نفت بر طلا ایفا میکند، ارزش دلار آمریکا است. هر دو کالای نفت و طلا در بازارهای جهانی با ارز دلار قیمتگذاری و معامله میشوند و یک قانون نانوشته در بازار وجود دارد: ارزش دلار معمولا رابطهای معکوس با قیمت کالاها دارد.
اما نقش دلار در تاثیر قیمت نفت بر طلا چیست؟ زمانی که ارزش دلار در برابر سایر ارزها کاهش مییابد، خرید نفت و طلا برای دارندگان سایر ارزها ارزانتر تمام میشود و این موضوع تقاضا را بالا میبرد که در نهایت منجر به افزایش قیمت دلاری طلا و نفت خواهد شد. برعکس، سیاستهای پولی انقباضی و افزایش نرخ بهره که باعث تقویت دلار میشود، میتواند فشار کاهشی بر قیمت طلا وارد کند؛ هرچند نفت بهدلیل ماهیت مصرفیاش ممکن است کمتر از طلا تحتتاثیر نرخ بهره قرار گیرد.
3-تاثیر رکود اقتصادی و رشد تقاضای صنعتی هر دو بازار
سلامت اقتصاد جهانی جایی است که گاهی مسیر نفت و طلا از هم جدا میشود. در دوران رونق اقتصادی، چرخ کارخانهها میچرخد و تقاضای صنعتی برای نفت بالاست که باعث گرانی آن میشود. اما در همین دوران، سرمایهگذاران ریسکپذیرتر شده و سرمایه خود را از بازار امن طلا خارج میکنند که میتواند باعث کاهش یا ثبات قیمت طلا شود.
اما در دوران رکود اقتصادی، ماجرا متفاوت است. رکود باعث کاهش فعالیتهای صنعتی و افت شدید تقاضا برای نفت یا به عبارتی دیگر کاهش قیمت نفت میشود. اما همین ترس از رکود و بیثباتی، سرمایهگذاران را بهسمت «پناهگاههای امن» سوق میدهد و باعث افزایش تقاضا و قیمت طلا میشود. بحران مالی سال ۲۰۰۸ نمونه بارزی از این وضعیت بود که نفت سقوط کرد، اما طلا درخشید.
4-نقش تنشهای ژئوپلیتیکی خاورمیانه روی نفت و طلا
خاورمیانه بهعنوان قلب انرژی جهان، نقشی کلیدی در معادلات قیمتی دارد و تنشهای سیاسی، جنگها و بحرانهای منطقهای در آن میتواند بهصورت همزمان فنر قیمت هر دو کالا را رها کند. از یک سو، نگرانی از اختلال در عرضه نفت باعث جهش قیمت انرژی میشود و از سوی دیگر، فضای ترس و نااطمینانی سیاسی، تقاضا برای طلا را بهعنوان دارایی امن افزایش میدهد.
همچنین بخوانید: سقف تراکنش خرید طلا 1404 | سقف خرید طلا با کارت ملی
در چنین شرایطی، تاثیر قیمت نفت بر طلا کاملا همجهت است و اخبار جنگ یا تحریم میتواند در عرض چند ساعت باعث صعود شدید در نمودار هر دو بازار شود. سرمایهگذاران در این مواقع هم نگران کمبود انرژی هستند و هم نگران حفظ سرمایهشان، که نتیجه آن رشد همزمان نفت و طلا خواهد بود.
جمعبندی
همانطورکه در این مطلب خواندیم تاثیر قیمت نفت بر طلا واقعیتی انکارناپذیر در بازارهای مالی است؛ اما این رابطه تحت فرمان متغیرهای متعددی مانند تورم انرژی، ارزش دلار و شرایط ژئوپلیتیک قرار دارد. اگرچه همبستگی مثبتی میان قیمت نفت و طلا دیده میشود، اما نباید انتظار داشت که همواره با هر تغییر در قیمت نفت، طلا نیز دقیقا همان واکنش را نشان دهد.
شاید سرمایهگذاران خرد نتوانند جلوی نوسانات جهانی نفت یا تورم را بگیرند، اما میتوانند با سرمایهگذاری هوشمندانه در طلای آب شده از کاهش ارزش داراییهای خودشان جلوگیری کنند. شناخت همبستگی نفت و طلا به شما کمک میکند تا زمان مناسب برای ورود به بازار را بهتر تشخیص دهید و با خیالی آسودهتر در تکنوگلد سرمایهگذاری کنید.
سوالات متداول
اغلب بله؛ زیرا افزایش قیمت نفت باعث بالا رفتن تورم میشود و سرمایهگذاران برای حفظ ارزش پول خود بهسمت خرید طلا میروند که قیمت آن را بالا میبرد.
خیر، همیشه اینطور نیست. در شرایطی مانند رکود اقتصادی شدید، ممکن است قیمت نفت بهدلیل نبود تقاضا کاهش یابد، اما طلا بهعنوان دارایی امن گران شود که مشابه آن را در دوره اوجگیری کرونا مشاهده کردیم.
از آنجا که هر دو دارایی با دلار قیمتگذاری میشوند، رابطهای معکوس با آن دارند؛ یعنی معمولا با تضعیف دلار، نفت و طلا برای خریداران جهانی جذابتر شده و افزایش تقاضا برای آنها منجر به افزایش قیمتشان میشود.
با افزایش قیمت نفت، هزینههای تولید و حملونقل بالا رفته و تورم انرژی ایجاد میشود که این تورم، جذابیت طلا را بهعنوان پوشش ریسک افزایش خواهد داد. در نتیجه قیمت طلا را بالا میبرد.
